رفتارهای تکراری (Repetitive Behaviors) در کودکان اتیسم بخش طبیعیِ پروفایل عصبی آن‌هاست و همیشه نیازی به حذف کامل ندارند—اما اگر باعث آسیب، مزاحمت شدید، یا محدودیت یادگیری شوند، می‌توان آن‌ها را کاهش داد، جایگزین کرد یا مدیریت کرد.

کلینیک کاردرمانی و گفتاردرمانی نیکان کرج شامل بخشهای کاردرمانی، گفتاردرمانی و بازی درمانی    آماده ارائه خدمات درمانی به مراجعین محترم بصورت حضوری و آنلاین  می باشند .جهت کسب اطلاعات بیشتر و یا رزرو نوبت با شماره تلفن  ۰۲۶۳۴۴۸۲۶۸۴ و یا ۰۹۱۹۷۹۱۳۰۶۳ تماس بگیرید . (آدرس اینستاگرام)  

---

✅ ۱. اول از همه: دلیل رفتار را شناسایی کنید

هیچ مداخله‌ای بدون اینکه بدانیم رفتار برای کودک چه نقشی دارد، مؤثر نیست. رفتار تکراری معمولاً یکی از چهار علت را دارد:

🔹 تنظیم حسی (Self-regulation)

کودک برای آرام شدن، کاهش اضطراب یا رسیدن به ورودی حسی، رفتار تکراری انجام می‌دهد
مثل:

• تکان‌دادن دست

• پریدن

• کوبیدن پا

🔹 خودتحریکی (Stimming) برای لذت یا تمرکز

این نوع رفتار طبیعی است و معمولاً خطر ندارد. برای درمان رفتارهای تکراری اتیسم باید چه کار کنیم

🔹 کاهش اضطراب یا فشار محیطی

محیط شلوغ، نور زیاد، یا تغییر روتین ممکن است رفتار را افزایش دهد.

🔹 برای ارتباط / درخواست / اجتناب

کودک شاید برای گفتن «نمی‌خواهم» یا «سخت است» رفتار انجام دهد.

تا زمانی که علت مشخص نشود، درمان مؤثر نخواهد بود.

---

✅ ۲. تنظیم محیط (Environment Modification)

اگر دلیل رفتار بیش‌تحریکی یا اضطراب باشد:

• کاهش صداهای بلند

• نور ملایم

• حذف محرک‌های بصری زیاد

• ایجاد گوشهٔ آرامش (Calm Corner)

• روتین قابل پیش‌بینی

این روش در ۸۰٪ موارد رفتارهای تکراری را کاهش می‌دهد. برای درمان رفتارهای تکراری اتیسم باید چه کار کنیم

---

✅ ۳. Sensory Diet (ورودی حسی مناسب)

اگر رفتار برای رفع نیاز حسی باشد، باید ورودی حسی جایگزین به کودک داد:

🔸 مثال‌ها: برای درمان رفتارهای تکراری اتیسم باید چه کار کنیم

• ترمپولین (برای کودکی که زیاد می‌پرد)

• توپ فشاری یا پتو سنگین (برای کودک با نیاز فشار عمقی)

• تاب تعادلی (برای کودک با حرکات بدنی زیاد)

وقتی ورودی حسی مناسب داده شود، رفتارهای تکراری به طور خودکار کمتر می‌شود. برای درمان رفتارهای تکراری اتیسم باید چه کار کنیم

---

✅ ۴. ارائه رفتار جایگزین (Replacement Behavior)

اگر رفتار آسیب‌رسان یا مزاحم است، باید رفتار مشابه اما ایمن معرفی شود.

نمونه‌ها:

---

✅ ۵. آموزش مهارت‌های ارتباطی (Communication Skills)

گاهی کودک نمی‌تواند نیاز خود را بیان کند و رفتار تکراری برای «گفتن چیزی» است.

کارهایی که کمک می‌کند: برای درما ن رفتارهای تکراری اتیسم باید چه کار کنیم

• آموزش درخواست‌کردن (با گفتار، اشاره، PECS یا AAC)

• آموزش «توقف»، «تمام شد»، «زنگ بزن»، «کمک می‌خواهم»

وقتی ابزار ارتباطی داشته باشد، رفتارهای تکراری کاهش می‌یابد.

---

✅ ۶. کاهش اضطراب (Anxiety Reduction)

اضطراب یکی از بزرگ‌ترین محرک‌های رفتارهای تکراری است. برای درمان رفتارهای تکراری اتیسم باید چه کار کنیم
راهکارها:

• پیش‌بینی تغییرات (“۵ دقیقه دیگر می‌رویم”)

• نشانه‌های بصری (visual schedule)

• استراحت‌های کوتاه بین فعالیت‌ها

• فعالیت‌های آرام‌سازی مثل نفس‌عمیق کودکانه

---

✅ ۷. تحلیل کاربردی رفتار (ABA-based Functional Approach)

اگر رفتار:

• آسیب‌زننده باشد

• باعث توقف یادگیری شود

• یا طولانی و شدید باشد

یک تحلیل رفتار (FBA) توسط متخصص ABA لازم است تا:

• علت دقیق مشخص شود

• برنامه مداخله خاص طراحی شود برای درمان رفتارهای تکراری اتیسم باید چه کار کنیم

اما توجه: ABA مدرن تنبیه یا اجبار نیست؛ کاملاً بر رفتار جایگزین و احترام به کودک تمرکز دارد.

---

✅ ۸. چه کارهایی ممنوع است؟

❌ سرزنش یا تنبیه رفتارهای تکراری
❌ گرفتن دست یا محدودکردن فیزیکی
❌ تلاش برای «حذف کامل» رفتار — این خلاف استاندارد علمی است
❌ ایجاد محیط بیش‌تحریکی
❌ نادیده‌گرفتن اضطراب کودک

برای درمان رفتارهای تکراری اتیسم باید چه کار کنیم